icon دکتر رضا مسیحی
image image

تغذیه شیرخوار

مادران شاغل می‌توانند قبل از خروج از منزل شیر مورد نیاز کودک را دوشیده و برای تغذیه شیرخوار در غیاب خود ذخیره کنند. شیر تازه یا منجمد را می‌توان در شرایط دمایی مختلف ذخیره کرد، اما باید مراقب بود که شیر منجمد شده پس از ذوب شدن دوباره فریز نشود و تا ۲۴ ساعت استفاده شود. مصرف دارو در دوران شیردهی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، چرا که مقدار دارو وارد شده به شیر بسیار کم است و بیشتر داروها برای نوزاد بی‌ضررند. با این حال، داروهایی که ممکن است ضرر داشته باشند، مانند داروهای ضد سرطان، باید تحت نظر پزشک مصرف شوند و در این مدت مادر باید شیر خود را بدوشد.

تغذیه شیرخوار هنگام اشتغال به کار مادر در خارج از منزل:

مادر میتواند قبل از خروج از منزل، شیر مورد نیاز شیرخوار را بدوشد که بستگی به ساعات دوری، وزن و سن شیرخوار دارد. بعضی از مادران شیر مورد نیاز شیرخوار را در مدت ۱۵ دقیقه و بعضی همان مقدار شیر را در مدت ۳۰ دقیقه از پستان تخلیه می نمایند. ضمناً مادر می تواند از شیرهای دوشیده شده قبلی نیز استفاده کند و به مراقب کودک بگوید که شیر دوشیده شده را با فنجان به شیرخوار بدهد.

 

ذخیره کردن شیر برای شیرخوار سالم در خانه:

 

شیر تازه

شیر منجمد شده (فریز شده)

در دمای بالای ۳۷ درجه ذخیره نشود

اگر فریزر درون یخچال است (جایخی یخچال): به مدت ۲ هفته

در درجه حرارت ۲۵ تا ۳۷ درجه سانتی گراد، به مدت ۴ ساعت

در قسمت فریزر یخچال فریزر: به مدت ۳ ماه

در درجه حرارت ۲۵-۱۵ درجه سانتی گراد، به مدت ۸ ساعت

در فریزر مستقل (صنعتی) با انجماد عمیق (۲۰ - درجه): به مدت ۶ ماه

دمای زیر ۱۵ درجه، به مدت ۲۴ ساعت

 

در یخچال با دمای ۲ تا ۴ درجه سانتیگراد ، به مدت ۸ روز

 

 

ظرف شیر را در سردترین قسمت یخچال یا فریزر قرار دهید. بسیاری از یخچال ها درجه حرارت پایدار ندارند. بنابراین بهتر است شیر طی ۵-۳ روز استفاده شود.

 

توجه:

-  شير منجمد شده اگر در یخچال ذوب شده باشد تا ۲۴ ساعت قابل استفاده است.

-  شیر منجمد شده اگر با آب گرم ذوب شده است باید فوراً استفاده شود.

-  هرگز شیر منجمد شده ای را که ذوب شده است نباید دوباره منجمد نمود.

 

مصرف دارو در زمان شیردهی

هر دارویی که مادر مصرف میکند به مقدار بسیارکم (۱ تا ۲ درصد کل دارو) وارد شیرش میشود، که این مقدار بسیار کم دارو در اکثر موارد برای نوزاد یا شیرخوار بی ضرر است ولی باید به این نکته توجه داشت داروهایی که مادر مصرف میکند احتمال تأثیر آن بر نوزاد نارس و شیرخوار کمتر از ۲ ماه بیشتر از تأثیر آن بر روی شیرخوار بزرگتر است و چون مصرف اکثریت قابل توجهی از داروها برای نوزاد یا شیر خوار عارضه ای در پی ندارد، نباید مادران را از شیر دادن منع نمود. به هر حال مادر باید در همه شرایط به ویژه در دوران بارداری و شیردهی اگر نیاز به مصرف دارو دارد آن را با نظر پزشک مصرف نماید.

 

معمولاً پزشک به مادری که شیر میدهد دارویی تجویز میکند که با شیردهی سازگاری داشته باشد. مصرف داروهایی نظیر استامینوفن، آسپرین، مسکنهای ساده ضد سرماخوردگی، داروهای ضد فشار خون و ضد دیابت، و آنتی هیستامین ها به مقدار معمولی و مدت کوتاه و همچنین آنتی بیوتیک ها مانعی برای شیر دادن نیستند و هرگاه ضرورت مصرف آنها توسط پزشک تأیید شود مادر می تواند از آنها استفاده و در عین حال به شیردهی ادامه دهد.

داروها و موادی که مصرفشان در دوران شیردهی ممنوع است بسیار اندک و از چند قلم تجاوز نمیکند مانند داروهای ضد سرطان و مواد رادیواکتیو برای درمان. چنانچه مادر نیاز حتمی به مصرف این داروها داشته باشد، باید در طول مدت مصرف مرتباً شیر خود را بدوشد و دور بریزد تا ترشح شیر ادامه یابد و و بتواند پس از تکمیل دوره درمان و قطع دارو به شیردهی ادامه دهد.